Η ιστορία της Εκκλησίας είναι ποτισμένη με το αίμα των μαρτύρων, ανθρώπων που αγάπησαν τον Χριστό περισσότερο από τη ζωή τους. Ανάμεσα στους αναρίθμητους αυτούς ομολογητές ξεχωρίζει η συγκλονιστική μαρτυρία των Αγίων Μαρτύρων της Καισαρείας, οι οποίοι κατά τον διωγμό του Διοκλητιανού έδωσαν το ύψιστο παράδειγμα πίστεως, ενότητας και πνευματικού θάρρους.
Βρισκόμαστε στο έτος 305 μ.Χ., κατά το δεύτερο έτος του μεγάλου διωγμού. Ο διοικητής της Παλαιστίνης, Ουρβανός, με σκληρότητα και αδυσώπητο ζήλο εφάρμοζε τα αυτοκρατορικά διατάγματα. Οι κάτοικοι αναγκάζονταν να θυσιάζουν στα είδωλα, και όσοι αρνούνταν αντιμετώπιζαν βασανιστήρια ή θάνατο. Για να εκφοβίσει ακόμη περισσότερο τον λαό, διέταξε να οργανωθεί μεγάλη γιορτή στην Καισάρεια, κατά την οποία οι χριστιανοί που δεν θα υπάκουαν θα ρίχνονταν στα θηρία. Ήταν μια εποχή φόβου. Και όμως, μέσα σε αυτό το σκοτάδι, έλαμψε το φως της πίστεως
Έξι νέοι, γεμάτοι από τον πόθο του Χριστού, αποφάσισαν να μην περιμένουν τη σύλληψη ή την καταγγελία. Με τα χέρια τους δεμένα μεταξύ τους σημάδι ενότητας και κοινής αποφάσεως έτρεξαν μόνοι τους στο αμφιθέατρο και μπροστά στο πλήθος ομολόγησαν ότι είναι χριστιανοί. Πόσο συγκλονιστική εικόνα! Δεν πήγαν με φόβο, αλλά με χαρά. Δεν οδηγήθηκαν βίαια, αλλά προσφέρθηκαν ελεύθερα.
Ο καθένας είχε διαφορετική καταγωγή ο Τιμόλαος από τον Πόντο, ο Διονύσιος από την Τρίπολη της Φοινίκης, ο Ρωμύλος, υποδιάκονος από τη Διόσπολη, οι Αιγύπτιοι Αλέξανδρος και Παίσιος και ο Αλέξανδρος από τη Γάζα Διαφορετικές πατρίδες, διαφορετικές ζωές μία πίστη. Εδώ η Εκκλησία μάς φανερώνει κάτι βαθύ η ενότητα των πιστών δεν είναι ανθρώπινη συμφωνία, αλλά καρπός του Χριστού.
Ο διοικητής Ουρβανός αιφνιδιάστηκε από τη θαρραλέα εμφάνισή τους. Αντί να τους τιμωρήσει αμέσως, τους φυλάκισε. Ίσως πίστευε ότι ο φόβος της φυλακής θα τους λύγιζε. Όμως η πίστη δεν εξαρτάται από τις εξωτερικές συνθήκες. Στη φυλακή προστέθηκαν σύντομα και άλλοι δύο ομολογητές ο Αγάπιος, ήδη βασανισμένος σκληρά, και ένας άλλος Διονύσιος, που υπηρετούσε τους χριστιανούς προσφέροντας τα αναγκαία. Η φυλακή μετατράπηκε σε τόπο πνευματικής κοινωνίας. Δεν ήταν πλέον χώρος τιμωρίας αλλά τόπος μαρτυρίας.
Αυτό είναι ένα μήνυμα για όλους μας όταν ο άνθρωπος ζει με πίστη, ακόμη και ο τόπος της δοκιμασίας γίνεται τόπος χάριτος. Το κείμενο της Εκκλησίας λέει ότι έμειναν «ακλόνητοι σαν ένας άνθρωπος». Δεν υπήρξε δισταγμός, διαφωνία ή φόβος. Η ενότητα αυτή είναι ίσως το μεγαλύτερο θαύμα του μαρτυρίου τους.
Στον σημερινό κόσμο, όπου ο καθένας σκέφτεται τον εαυτό του, οι άγιοι αυτοί μας θυμίζουν ότι η πίστη βιώνεται μέσα στην κοινότητα. Δεν μαρτύρησαν ως μεμονωμένα άτομα αλλά ως σώμα Χριστού.
Όταν ο διοικητής είδε ότι δεν μπορούσε να κάμψει το φρόνημά τους, διέταξε τον αποκεφαλισμό τους. Την ίδια ημέρα όλοι μαζί έλαβαν τους καλλίνικους στεφάνους του μαρτυρίου και ανέβηκαν στον ουρανό. Δεν χώρισαν ούτε στον θάνατο όπως δεν είχαν χωριστεί ούτε στη ζωή.
Κάποιος ίσως πει: «Εμείς δεν ζούμε διωγμούς. Τι σχέση έχει αυτό με τη ζωή μας»; Και όμως, η Εκκλησία δεν μας μιλά μόνο για εξωτερικούς διωγμούς αλλά και για τους εσωτερικούς την πίεση να συμβιβαστούμε, τον φόβο της γνώμης των άλλων, την αδιαφορία για την πίστη και την απομόνωση του ανθρώπου. Οι άγιοι μάρτυρες της Καισαρείας μας δείχνουν ότι η μεγαλύτερη δύναμη είναι η πνευματική ενότητα.
Σήμερα ο χριστιανός δεν καλείται απαραίτητα να χύσει αίμα, αλλά καλείται να παραμένει πιστός, να μην ντρέπεται για τον Χριστό και να στηρίζει τον αδελφό του.
Τρία πνευματικά διδάγματα:
- Η πίστη γεννά θάρρος. Οι νέοι αυτοί δεν περίμεναν να συλληφθούν. Η αγάπη προς τον Χριστό νίκησε τον φόβο.
- Η ενότητα είναι δύναμη. Έδεσαν τα χέρια τους μεταξύ τους σύμβολο ότι κανείς δεν σώζεται μόνος.
- Η μαρτυρία δεν είναι μόνο θάνατος. Είναι καθημερινή στάση ζωής, σταθερότητα και συνέπεια.
Αδελφοί μου, οι άγιοι Μάρτυρες της Καισαρείας μάς δείχνουν ότι η πίστη δεν είναι ατομική υπόθεση αλλά κοινός δρόμος. Όταν οι άνθρωποι ενώνονται εν Χριστώ, τότε ακόμη και ο θάνατος γίνεται νίκη. Είθε οι πρεσβείες τους να μας χαρίζουν θάρρος, ενότητα και σταθερότητα στην πίστη.
ΑΠΟΛΥΤΙΚΙΟ αγίου μάρτυρος ΑΓΑΠΙΟΥ και
των συν αυτώ μαρτύρων ΤΙΜΟΛΑΟΥ, ΠΑΙΣΙΟΥ,
ΡΩΜΥΛΟΥ, δύο ΔΙΟΝΥΣΙΩΝ και δύο
ΑΛΕΞΑΝΔΡΩΝ εν Καισαρεία της Παλαιστίνης.
Ἦχος δ‘. Ταχὺ προκατάλαβε.
Αγάπη του Κτίσαντος, πεπυρσευμένος τον νουν, χορείαν συνήθροισας, πανευκλεών Αθλητών, Αγάπιε ένδοξε, όθεν συν τούτοις Μάρτυς, αριστεύσας νομίμως, ξίφει τον σον αυχένα, συν αυτοίς απετμήθης, μεθ’ ων αεί εκδυσώπει, δουναι ημίν άφεσιν.
