Είναι εύκολο να ευχαριστούμε τον Θεό όταν η ζωή μας κυλά ήρεμα, όταν έχουμε την υγεία μας, τους ανθρώπους που αγαπούμε κοντά μας και αισθανόμαστε ασφαλείς. Η αληθινή πίστη, όμως, δοκιμάζεται όταν όλα αυτά αρχίζουν να χάνονται. Τότε φαίνεται αν αγαπούμε τον Θεό για όσα μας προσφέρει ή αν Τον αγαπούμε επειδή είναι ο Θεός και Πατέρας μας. Η ζωή του αγίου μεγαλομάρτυρος Ευσταθίου και της οικογένειάς του είναι μια συγκλονιστική μαρτυρία αυτής της πίστεως.
Ο άγιος έζησε στα χρόνια του αυτοκράτορα Τραϊανού και ήταν σπουδαίος Ρωμαίος στρατηλάτης. Πριν γνωρίσει τον Χριστό ονομαζόταν Πλακίδας. Αν και ειδωλολάτρης, διακρινόταν για την καλοσύνη, τη δικαιοσύνη και κυρίως για την ελεημοσύνη του. Δεν γνώριζε ακόμη τον αληθινό Θεό, όμως η ζωή του είχε ήδη στραφεί προς το αγαθό.
Κάποτε, ενώ κυνηγούσε, είδε ένα ελάφι και ανάμεσα στα κέρατά του αντίκρισε τον Τίμιο Σταυρό και τη μορφή του Χριστού. Άκουσε τότε τη φωνή του Κυρίου να του λέει: «Πλακίδα, γιατί με διώκεις; Εγώ είμαι ο Ιησούς Χριστός, τον οποίο εσύ λατρεύεις με τα καλά σου έργα χωρίς να με γνωρίζεις». Η στιγμή εκείνη άλλαξε ολόκληρη τη ζωή του. Ο Πλακίδας πίστεψε και βαπτίστηκε με το όνομα Ευστάθιος. Μαζί του βαπτίστηκε η σύζυγός του, η οποία ονομάστηκε Θεοπίστη, καθώς και οι δύο γιοι τους, Αγάπιος και Θεόπιστος. Μια ολόκληρη οικογένεια εισήλθε στη νέα ζωή του Χριστού.
Ο Κύριος όμως προειδοποίησε τον Ευστάθιο ότι η πίστη του θα δοκιμαζόταν σκληρά, όπως άλλοτε του δικαίου Ιώβ. Και πράγματι, πολύ σύντομα άρχισε να χάνει όσα μέχρι τότε θεωρούσε δεδομένα. Η μεγάλη περιουσία του χάθηκε και ο ένδοξος στρατηλάτης αναγκάστηκε να εγκαταλείψει τη Ρώμη και να περιπλανηθεί σε ξένους τόπους.
Η δοκιμασία έγινε ακόμη βαρύτερη όταν χωρίστηκε από τη σύζυγο και τα δύο παιδιά του. Ο άνθρωπος που είχε γνωρίσει δόξα και τιμές έμεινε ολομόναχος, ζώντας με ταπεινές εργασίες για να εξασφαλίσει τα απαραίτητα
Κι όμως, δεν κατηγόρησε τον Θεό. Δεν είπε: «Γιατί πίστεψα, αφού μετά το Βάπτισμά μου έχασα τα πάντα»; Παρέμεινε πιστός. Αυτή είναι ίσως η μεγαλύτερη στιγμή του μαρτυρίου του πριν ακόμη αντιμετωπίσει τους δημίους, είχε νικήσει μέσα στην καρδιά του την απελπισία.
Ύστερα από χρόνια, ο αυτοκράτορας χρειάστηκε ξανά τον έμπειρο στρατηγό του. Άνθρωποί του αναζήτησαν τον Ευστάθιο, τον βρήκαν και τον επανέφεραν στη Ρώμη. Του αποδόθηκαν οι παλαιοί τίτλοι και ανέλαβε και πάλι τη διοίκηση του στρατού.
Τότε η θεία Πρόνοια άρχισε να ενώνει όσα είχαν χωριστεί. Ανάμεσα στους στρατιώτες του βρίσκονταν οι δύο γιοι του, χωρίς ο ένας να γνωρίζει ακόμη τον άλλον. Κατά τη διάρκεια μιας εκστρατείας βρέθηκαν στην περιοχή όπου ζούσε και η Θεοπίστη. Από τις αναμνήσεις που διηγήθηκαν οι δύο νέοι αναγνωρίστηκαν ως αδέλφια και λίγο αργότερα η μητέρα τους αναγνώρισε τον σύζυγό της. Η οικογένεια που είχε διασκορπιστεί μέσα στον πόνο βρέθηκε και πάλι ενωμένη.
Η χαρά όμως δεν έμελλε να κρατήσει πολύ. Μετά τον Τραϊανό ανέλαβε την εξουσία ο Αδριανός. Όταν ο αυτοκράτορας πληροφορήθηκε ότι ο περίφημος στρατηγός ήταν χριστιανός, απαίτησε να αρνηθεί την πίστη του. Ο Ευστάθιος δεν δέχθηκε. Είχε χάσει κάποτε πλούτη, θέση και οικογένεια χωρίς να εγκαταλείψει τον Χριστό. Δεν θα Τον εγκατέλειπε τώρα για να διατηρήσει την ανθρώπινη δόξα.
Μαζί με τη σύζυγο και τα παιδιά του οδηγήθηκε στο στάδιο. Ένα λιοντάρι αφέθηκε εναντίον τους, αλλά δεν τους άγγιξε. Τότε οι δήμιοι τους έκλεισαν μέσα σε πυρακτωμένο χάλκινο βόδι. Εκεί, ενωμένοι αυτή τη φορά όχι μόνο με τους δεσμούς του αίματος αλλά και με την κοινή πίστη, παρέδωσαν τις ψυχές τους στον Θεό. Όταν ύστερα από τρεις ημέρες άνοιξαν το χάλκωμα, τα σώματά τους βρέθηκαν θαυματουργικά άθικτα.
Η ζωή του αγίου Ευσταθίου μάς υπενθυμίζει ότι πίστη δεν σημαίνει συμφωνία με τον Θεό πως, επειδή Τον ακολουθούμε, όλα θα πηγαίνουν όπως επιθυμούμε. Πίστη σημαίνει να μπορούμε να λέμε ακόμη και μέσα στη δοκιμασία: «Δεν καταλαβαίνω, Κύριε, αλλά Σε εμπιστεύομαι».
Και πόσο σπουδαίο είναι το παράδειγμα ολόκληρης της οικογένειάς του! Πέρασαν χωρισμούς, κινδύνους και στερήσεις, όμως στο τέλος στάθηκαν όλοι μαζί απέναντι στο μαρτύριο. Μια οικογένεια γίνεται πραγματικά δυνατή όχι όταν δεν αντιμετωπίζει δυσκολίες, αλλά όταν μέσα στις δυσκολίες δεν χάνει τον Θεό και δεν χάνει την αγάπη μεταξύ των μελών της.
Ας ζητήσουμε, λοιπόν, από τον άγιο Ευστάθιο, τη Θεοπίστη, τον Αγάπιο και τον Θεόπιστο να πρεσβεύουν για τις οικογένειές μας. Να μας χαρίζει ο Θεός πίστη όταν όλα πηγαίνουν καλά, αλλά ακόμη μεγαλύτερη πίστη όταν έρχονται οι δυσκολίες. Και στις στιγμές που δεν καταλαβαίνουμε το σχέδιό Του, να θυμόμαστε ότι Εκείνος μπορεί ακόμη και μέσα από τους πιο δύσκολους δρόμους να μας οδηγήσει τελικά κοντά Του. Αμήν.
ΤΟ ΑΠΟΛΥΤΙΚΙΟ
Ἦχος α’. Τῆς ἐρήμου πολίτης.
Ἀγρευθεῖς οὐρανόθεν πρὸς εὐσέβειαν ἔνδοξε, τὴ τοῦ σοὶ ὀφθέντος δυνάμει, δι’ ἐλάφου Εὐστάθιε, ποικίλους καθυπέστης πειρασμούς, καὶ ἤστραψας ἐν ἄθλοις ἱεροίς, σὺν τὴ θεία σου συμβίω καὶ τοὶς υἱοίς, φαιδρύνων τοὺς βοώντας σοι. Δόξα τῷ σὲ δοξάσαντι Χριστῷ, δόξα τῷ σὲ στεφανώσαντι, δόξα τῷ δείξαντι σὲ ἐν παντί, Ἰὼβ παμμάκαρ δεύτερον.
