Μία μόνο λέξη μπορεί κάποτε να αλλάξει την πορεία μιας ολόκληρης ζωής. Μια λέξη που μας ξυπνά από την αδιαφορία, μας προφυλάσσει από έναν κίνδυνο ή μας καλεί να επανεξετάσουμε τον δρόμο που ακολουθούμε. Μια τέτοια λέξη βρίσκεται στο κέντρο της εορτής της Συνάξεως των Αρχαγγέλων Μιχαήλ και Γαβριήλ και όλων των Ασωμάτων Δυνάμεων «Πρόσχωμεν»! Μια πρόσκληση σε προσοχή, εγρήγορση και πνευματική ετοιμότητα, που δεν απευθύνεται μόνο στους Αγγέλους, αλλά και στον καθένα μας.

Η Εκκλησία μας εορτάζει στις 8 Νοεμβρίου τη Σύναξη των ουρανίων Δυνάμεων, τιμώντας ιδιαίτερα τους Αρχαγγέλους Μιχαήλ και Γαβριήλ. Οι Άγγελοι δεν αποτελούν ποιητικές εικόνες ή συμβολικές μορφές της θρησκευτικής μας παραδόσεως. Είναι πραγματικά πνευματικά όντα, δημιουργήματα του Θεού, προικισμένα με λογικό και ελευθερία, τα οποία υπηρετούν το θέλημά Του και συμμετέχουν στο έργο της θείας Πρόνοιας.

Η ίδια η λέξη «άγγελος» σημαίνει αγγελιαφόρος. Οι Άγγελοι αποστέλλονται από τον Θεό για να μεταφέρουν τα μηνύματά Του, να προστατεύουν τους ανθρώπους και να τους ενισχύουν στον αγώνα της σωτηρίας. Η Αγία Γραφή είναι γεμάτη από μαρτυρίες της παρουσίας και της διακονίας τους.

Η εκκλησιαστική παράδοση διακρίνει τις ουράνιες Δυνάμεις σε εννέα τάγματα Σεραφείμ, Χερουβείμ, Θρόνους, Κυριότητες, Δυνάμεις, Εξουσίες, Αρχές, Αρχαγγέλους και Αγγέλους. Όλοι τους έχουν ως κέντρο της υπάρξεώς τους τον Θεό, από τον οποίο αντλούν το φως, τη χαρά και την πληρότητά τους.

Ωστόσο, η ελευθερία που τους χάρισε ο Δημιουργός δεν καταργούσε τη δυνατότητα της επιλογής. Σύμφωνα με την ιερή παράδοση, ο Εωσφόρος, ένα από τα λαμπρότερα αγγελικά πνεύματα, παρασύρθηκε από την υπερηφάνεια. Αντί να αναγνωρίσει ότι το φως του ήταν δωρεά του Θεού, θέλησε να υψώσει τον εαυτό του στη θέση του Δημιουργού. Η υπερηφάνεια τον οδήγησε στην απομάκρυνση από τον Θεό και παρέσυρε μαζί του πλήθος άλλων αγγέλων.

Τότε ο Αρχάγγελος Μιχαήλ, βλέποντας την πτώση τους, στάθηκε ανάμεσα στις ουράνιες Δυνάμεις και αναφώνησε «Πρόσχωμεν»! Δηλαδή, ας προσέξουμε! Ας σταθούμε με ταπείνωση ενώπιον του Θεού! Ας μην παρασυρθούμε από την υπερηφάνεια και την αυταπάτη ότι μπορούμε να υπάρξουμε μακριά από Εκείνον που μας χάρισε τη ζωή.

Αυτή η σύναξη των πιστών Αγγέλων αποτελεί, σύμφωνα με την παράδοση, την αφορμή της σημερινής εορτής.

Το «Πρόσχωμεν» του Αρχαγγέλου Μιχαήλ είναι μια λέξη βαθιά επίκαιρη. Ζούμε σε έναν κόσμο που μας καλεί διαρκώς να προσέχουμε τα πάντα, εκτός ίσως από το σημαντικότερο την κατάσταση της ψυχής μας. Προσέχουμε την εικόνα μας, την επαγγελματική μας πρόοδο, τις οικονομικές μας υποχρεώσεις, την κοινωνική μας παρουσία. Πόσο όμως προσέχουμε τις σκέψεις, τα λόγια και τις πράξεις μας;

Πόσο εύκολα αφήνουμε την υπερηφάνεια να εισχωρήσει στις σχέσεις μας! Πόσο δύσκολα παραδεχόμαστε ένα λάθος, ζητούμε συγγνώμη ή αποδεχόμαστε ότι δεν έχουμε πάντοτε δίκιο! Κι όμως, εκεί ακριβώς βρίσκεται ο μεγαλύτερος κίνδυνος για την πνευματική μας ζωή να θεωρήσουμε τον εαυτό μας αυτάρκη και να πάψουμε να αισθανόμαστε την ανάγκη του Θεού.

Ο Αρχάγγελος Μιχαήλ μάς διδάσκει ότι η αληθινή δύναμη δεν βρίσκεται στην επιβολή, αλλά στην ταπείνωση. Δεν είναι ισχυρός εκείνος που θεωρεί τον εαυτό του ανώτερο από όλους, αλλά εκείνος που γνωρίζει ότι όλα όσα έχει αποτελούν δωρεές του Θεού.

Δίπλα στον Μιχαήλ η Εκκλησία τιμά ιδιαίτερα τον Αρχάγγελο Γαβριήλ, τον αγγελιαφόρο των μεγάλων γεγονότων της θείας αγάπης. Εκείνος ανήγγειλε στον Ζαχαρία τη γέννηση του Τιμίου Προδρόμου και στην Υπεραγία Θεοτόκο το ανεπανάληπτο μυστήριο της Ενανθρωπήσεως του Υιού του Θεού.

Ο Μιχαήλ μάς καλεί να σταθούμε σταθεροί στην αλήθεια. Ο Γαβριήλ μάς υπενθυμίζει ότι ο Θεός πλησιάζει τον άνθρωπο με αγάπη και του ανοίγει δρόμους σωτηρίας. Ο ένας προβάλλει την πνευματική εγρήγορση και ο άλλος τη χαρά της θείας παρουσίας.

Η εορτή των Αρχαγγέλων μάς υπενθυμίζει ακόμη ότι δεν είμαστε μόνοι στον πνευματικό μας αγώνα. Η Εκκλησία διδάσκει ότι ο Θεός αναθέτει στους Αγγέλους τη διακονία και την προστασία των ανθρώπων. Γι‘ αυτό και καθημερινά προσευχόμαστε ζητώντας «άγγελον ειρήνης, πιστόν οδηγόν, φύλακα των ψυχών και των σωμάτων ημών».

Η παρουσία όμως του φύλακα Αγγέλου δεν καταργεί τη δική μας ευθύνη. Ο Θεός μάς προσφέρει τη βοήθειά Του, αλλά δεν παραβιάζει την ελευθερία μας. Χρειάζεται κι εμείς να επιλέγουμε καθημερινά το καλό. Το σημαντικότερο μήνυμα της σημερινής εορτής είναι ότι η ζωή μας δεν περιορίζεται σε όσα βλέπουν τα σωματικά μας μάτια. Υπάρχει μια πνευματική πραγματικότητα, μέσα στην οποία ο άνθρωπος καλείται να ζήσει σε κοινωνία με τον Θεό.

Ας κρατήσουμε λοιπόν αυτή τη λέξη «Πρόσχωμεν» ως πνευματικό εφόδιο. Αμήν.

ΤΟ ΑΠΟΛΥΤΙΚΙΟ

Ἦχος δ’.

Τῶν οὐρανίωv στρατιῶν Ἀρχιστράτηγοι, δυσωποῦμεv ὑμᾶς ἡμεῖς οἱ ἀνάξιοι, ἵvα ταῖς ὑμῶv δεήσεσι, τειχίσητε ἡμᾶς, σκέπῃ τῶν πτερύγωv, τῆς ἀΰλου ὑμῶν δόξης, φρουροῦvτες ἡμᾶς προσπίπτοντας, ἐκτεvῶς καὶ βοῶντας· Ἐκ τῶν κινδύνων λυτρώσασθε ἡμᾶς, ὡς Ταξιάρχαι τῶν ἄνω Δυνάμεων.