Υπάρχουν μια μορφή αγάπης που δεν μετριέται με χρήματα, δεν αναζητά αναγνώριση και δεν περιμένει ανταπόδοση. Είναι η αγάπη που προσφέρεται αθόρυβα, που σκύβει επάνω στον ανθρώπινο πόνο και θεωρεί την ανακούφιση του άλλου μεγαλύτερη ανταμοιβή από οποιοδήποτε υλικό κέρδος. Αυτή την αγάπη ενσάρκωσαν με τη ζωή τους οι άγιοι Ανάργυροι Κοσμάς και Δαμιανός, δύο αδελφοί που μετέτρεψαν την ιατρική επιστήμη σε διακονία και την καθημερινότητά τους σε μαρτυρία της φιλανθρωπίας του Θεού.
Οι δύο άγιοι κατάγονταν από την περιοχή της Εφέσου της Μικράς Ασίας. Ο πατέρας τους, που αρχικά ήταν ειδωλολάτρης, γνώρισε τη χριστιανική πίστη, αλλά πέθανε όταν τα παιδιά ήταν ακόμη μικρά. Την ανατροφή τους ανέλαβε η μητέρα τους, η ευσεβής Θεοδότη, η οποία φρόντισε να τους μεταδώσει όχι μόνο γνώσεις και καλούς τρόπους, αλλά κυρίως την αγάπη προς τον Χριστό.
Η μητέρα αυτή δεν άφησε πίσω της μεγάλα αξιώματα ούτε ανθρώπινη δόξα. Άφησε όμως δύο παιδιά που έγιναν άγιοι. Και αυτό αποτελεί μια σπουδαία υπενθύμιση για όλους τους γονείς η σημαντικότερη κληρονομιά που μπορούμε να προσφέρουμε στα παιδιά μας δεν είναι μόνο η περιουσία ή η επαγγελματική αποκατάσταση, αλλά οι αξίες με τις οποίες θα πορευθούν στη ζωή.
Ο Κοσμάς και ο Δαμιανός σπούδασαν διάφορες επιστήμες και ιδιαίτερα την ιατρική. Είχαν επομένως τα εφόδια για να αποκτήσουν φήμη, πλούτο και κοινωνική αναγνώριση. Εκείνοι όμως επέλεξαν έναν διαφορετικό δρόμο. Αποφάσισαν να προσφέρουν τις υπηρεσίες τους χωρίς να ζητούν καμία αμοιβή.
Γι’ αυτό και η Εκκλησία τούς ονόμασε «Αναργύρους». Δεν σημαίνει ότι περιφρονούσαν την εργασία ή την αξία της επιστήμης. Σημαίνει ότι αρνήθηκαν να μετατρέψουν τον ανθρώπινο πόνο σε ευκαιρία προσωπικού πλουτισμού. Είχαν κατανοήσει πως όσα τους χάρισε ο Θεός δεν αποτελούσαν αποκλειστικά προσωπική ιδιοκτησία, αλλά ευθύνη απέναντι στους συνανθρώπους τους.
Σύμφωνα με την εκκλησιαστική παράδοση, η χάρη του Θεού ενεργούσε τόσο δυνατά μέσα από την προσευχή τους, ώστε θεράπευαν κάθε είδους ασθένεια επικαλούμενοι το όνομα του Ιησού Χριστού. Κοντά τους προσέτρεχαν πλούσιοι και φτωχοί, γνωστοί και άγνωστοι, άνθρωποι κάθε κοινωνικής καταστάσεως. Κανείς δεν αποκλειόταν και κανείς δεν αντιμετωπιζόταν ως λιγότερο σημαντικός.
Η φροντίδα τους μάλιστα δεν περιοριζόταν στους ανθρώπους. Η παράδοση αναφέρει ότι θεράπευαν ακόμη και άρρωστα ζώα, φανερώνοντας έναν βαθύ σεβασμό προς ολόκληρη τη δημιουργία του Θεού
Αυτό που εντυπωσιάζει περισσότερο δεν είναι μόνο τα θαύματα που επιτελούσαν, αλλά ο τρόπος με τον οποίο αντιμετώπιζαν κάθε ασθενή. Δεν έβλεπαν μπροστά τους μια περίπτωση, μια διάγνωση ή ένα πρόβλημα προς επίλυση. Έβλεπαν ένα πρόσωπο, έναν άνθρωπο με φόβους, αγωνίες, ανάγκες και ελπίδες.
Και εδώ βρίσκεται ένα πολύτιμο μήνυμα για τη σύγχρονη εποχή. Η ιατρική επιστήμη έχει πραγματοποιήσει τεράστια πρόοδο. Ασθένειες που παλαιότερα οδηγούσαν στον θάνατο σήμερα αντιμετωπίζονται αποτελεσματικά. Νέες θεραπείες, χειρουργικές τεχνικές και επιστημονικές ανακαλύψεις σώζουν καθημερινά ανθρώπινες ζωές. Όλα αυτά αποτελούν πολύτιμες δυνατότητες που οφείλουμε να αξιοποιούμε με ευγνωμοσύνη.
Όμως, όσο κι αν προοδεύει η επιστήμη, ο ασθενής εξακολουθεί να χρειάζεται κάτι που δεν μπορεί να του προσφέρει κανένα μηχάνημα: την ανθρώπινη παρουσία.
Ένα βλέμμα κατανόησης, μια κουβέντα παρηγοριάς, λίγος χρόνος δίπλα στο κρεβάτι, μια χειρονομία τρυφερότητας μπορούν να γίνουν βαθιά θεραπευτικά. Δεν καταργούν τον σωματικό πόνο ούτε αντικαθιστούν την ιατρική φροντίδα. Ανακουφίζουν όμως την ψυχή, η οποία πολλές φορές υποφέρει εξίσου με το σώμα.
Οι άγιοι Ανάργυροι μάς υπενθυμίζουν ότι ο άνθρωπος δεν είναι μόνο σώμα ούτε μόνο ψυχή. Είναι μια ενιαία ύπαρξη που χρειάζεται φροντίδα, σεβασμό, αγάπη και ελπίδα. Γι’ αυτό η Εκκλησία δεν αντιπαραθέτει την προσευχή προς την επιστήμη Τιμά την ιατρική διακονία και συγχρόνως παρακαλεί τον Θεό, τον Ιατρό των ψυχών και των σωμάτων, να ενισχύει όσους θεραπεύουν και όσους θεραπεύονται.
Ο Δαμιανός κοιμήθηκε πρώτος ειρηνικά και λίγο αργότερα τον ακολούθησε ο μεγαλύτερος αδελφός του, ο Κοσμάς. Στον τόπο της ταφής τους ανεγέρθηκε ναός, όπου πλήθη πιστών προσέρχονταν ζητώντας τις πρεσβείες τους. Η αγάπη που είχαν προσφέρει όσο ζούσαν συνέχισε, με τη χάρη του Θεού, να γίνεται πηγή παρηγοριάς και θεραπείας.
Αλλά η εορτή τους δεν απευθύνεται μόνο στους ιατρούς και στους ανθρώπους που εργάζονται στον χώρο της υγείας. Απευθύνεται σε όλους μας. Γιατί όλοι μπορούμε, με τον δικό μας τρόπο, να γίνουμε ανάργυροι της αγάπης.
Ο καθένας έχει κάτι να προσφέρει χωρίς αντάλλαγμα. Έναν χρόνο που μπορεί να διαθέσει σε έναν μοναχικό άνθρωπο. Μια βοήθεια σε μια οικογένεια που δυσκολεύεται.
Οι άγιοι Κοσμάς και Δαμιανός δεν μας ζητούν να πραγματοποιούμε θαύματα. Μας καλούν να μη στερούμε από κανέναν το θαύμα της ανιδιοτελούς αγάπης.
ΤΟ ΑΠΟΛΥΤΙΚΙΟ
Ἦχος πλ δ’..
Ἅγιοι Ἀνάργυροι καὶ θαυματουργοί, ἐπισκέψασθε τὰς ἀσθενείας ἡμῶν, δωρεὰν ἐλάβετε, δωρεὰν δότε ἡμῖν.




