Η ζωή του ανθρώπου δοκιμάζεται ιδιαίτερα στις στιγμές που καλείται να πάρει θέση. Εκεί αποκαλύπτεται τι πραγματικά πιστεύει, τι αγαπά και τι είναι διατεθειμένος να θυσιάσει. Ένα τέτοιο παράδειγμα μας δίνει ο άγιος και ένδοξος μάρτυρας Ερμείας.
Ο άγιος Ερμείας υπήρξε στρατιώτης στα Κόμανα του Πόντου. Είχε υπηρετήσει για πολλά χρόνια στο ρωμαϊκό στρατό, έχοντας αποκτήσει πείρα και τιμή μέσα από την πορεία του. Όταν όμως έφτασε η ώρα της αποστρατεύσεώς του, επί βασιλείας Αντωνίνου του Ευσεβούς, πήρε μια απόφαση που φανέρωσε το πραγματικό του φρόνημα, αρνήθηκε να λάβει τον μισθό του και ομολόγησε ανοιχτά την πίστη του στον Χριστό.
Η πράξη αυτή δεν ήταν απλώς μια προσωπική επιλογή· ήταν δημόσια μαρτυρία. Σε μια εποχή όπου η πίστη στον Χριστό θεωρούνταν επικίνδυνη και τιμωρούνταν αυστηρά, ο Ερμείας δεν δίστασε να δηλώσει ποιος είναι. Δεν φοβήθηκε τις συνέπειες, γιατί είχε ήδη αποφασίσει μέσα του ότι η αλήθεια του Χριστού αξίζει περισσότερο από κάθε ανθρώπινη ανταμοιβή.
Αμέσως συνελήφθη και οδηγήθηκε ενώπιον του διοικητή Σεβαστιανού. Εκεί του ζητήθηκε να αποδείξει την αφοσίωσή του στον αυτοκράτορα, θυσιάζοντας στους θεούς της αυτοκρατορίας. Η απαίτηση αυτή ήταν κοινή για τους χριστιανούς της εποχής, μια απλή πράξη εξωτερικής λατρείας, που όμως σήμαινε άρνηση της πίστεως.
Ο Ερμείας στάθηκε ακλόνητος. Δεν συμβιβάστηκε. Δεν προσπάθησε να δικαιολογηθεί. Με θάρρος και καθαρότητα αρνήθηκε να θυσιάσει, επιλέγοντας να παραμείνει πιστός στον Χριστό. Ακολούθησαν σκληρά βασανιστήρια. Οι δήμιοι του τσάκισαν τα σαγόνια και έγδαραν το δέρμα του προσώπου του. Ήθελαν να τον λυγίσουν, να τον κάνουν να φοβηθεί, να υποχωρήσει. Εκείνος όμως υπέμενε με καρτερία, δείχνοντας ότι η δύναμη της πίστεως υπερβαίνει τον πόνο του σώματος.
Στη συνέχεια τον έβαλαν σε αναμμένο καμίνι, με σκοπό να τον αφανίσουν. Όμως, με θαυμαστό τρόπο, ο άγιος εξήλθε από τη φωτιά σώος και αβλαβής. Το γεγονός αυτό δεν ήταν μόνο σημείο θεϊκής προστασίας, αλλά και μαρτυρία προς όλους όσοι παρακολουθούσαν.
Βλέποντας ότι τα βασανιστήρια δεν απέφεραν αποτέλεσμα, ο διοικητής κατέφυγε σε άλλες μεθόδους. Κάλεσε έναν μάγο, ο οποίος παρασκεύασε ισχυρό δηλητήριο για να θανατώσει τον άγιο. Ο Ερμείας το ήπιε χωρίς φόβο, και πάλι όμως δεν έπαθε τίποτε. Το θαύμα αυτό συγκλόνισε τον ίδιο τον μάγο, ο οποίος αναγνώρισε τη δύναμη του Χριστού και ομολόγησε την πίστη του.
Η ομολογία αυτή του στοίχισε τη ζωή, καθώς αποκεφαλίστηκε αμέσως. Έτσι, από διώκτης και συνεργός του κακού, έγινε μάρτυρας της αλήθειας. Η μεταστροφή του δείχνει πόσο δυνατή είναι η μαρτυρία ενός πιστού ανθρώπου.
Ο άγιος Ερμείας, όμως, δεν απαλλάχθηκε από τα βασανιστήρια. Τον υπέβαλαν σε νέες δοκιμασίες τον έριξαν σε καυτό λάδι, του έβγαλαν τα μάτια και τον κρέμασαν ανάποδα για τρεις ημέρες. Κι όμως, μέσα σε όλα αυτά, παρέμεινε σταθερός, χωρίς να χάσει την πίστη του.
Τελικά, αφού νίκησε κάθε δοκιμασία, οδηγήθηκε στον αποκεφαλισμό, λαμβάνοντας έτσι το στεφάνι του μαρτυρίου. Η ζωή του έκλεισε με θυσία, αλλά άνοιξε για εκείνον η αιώνια ζωή κοντά στον Θεό.
Το παράδειγμα του αγίου Ερμεία μάς φέρνει μπροστά σε ένα ουσιαστικό ερώτημα πόσο σταθεροί είμαστε εμείς στην πίστη μας; Μπορεί να μην καλούμαστε να αντιμετωπίσουμε βασανιστήρια, αλλά καθημερινά ερχόμαστε αντιμέτωποι με μικρές ή μεγάλες δοκιμασίες.
Υπάρχουν στιγμές που καλούμαστε να υπερασπιστούμε την αλήθεια, να μην συμβιβαστούμε, να μη θυσιάσουμε την πίστη μας για χάρη της ευκολίας ή της αποδοχής. Εκεί φαίνεται αν η πίστη μας είναι ζωντανή ή απλώς μια συνήθεια.
Ο άγιος Ερμείας μάς διδάσκει ότι η αληθινή δύναμη δεν βρίσκεται στη σωματική ισχύ, αλλά στην εσωτερική σταθερότητα. Όταν ο άνθρωπος στηρίζεται στον Θεό, μπορεί να αντέξει ακόμη και τα πιο δύσκολα
Μας διδάσκει επίσης ότι η μαρτυρία της πίστεως δεν είναι μόνο λόγια, αλλά στάση ζωής. Η συνέπεια, η υπομονή και η εμπιστοσύνη στον Θεό έχουν δύναμη να επηρεάσουν και τους άλλους, όπως συνέβη με τον μάγο
Ας προσπαθήσουμε, λοιπόν, να σταθούμε πιο συνειδητά στην πίστη μας. Να μη φοβηθούμε να ζήσουμε σύμφωνα με το θέλημα του Θεού, ακόμη κι αν αυτό απαιτεί θυσία.
Και ίσως τότε καταλάβουμε ότι η αληθινή νίκη δεν είναι να αποφύγουμε τις δυσκολίες, αλλά να παραμείνουμε πιστοί μέσα σε αυτές.
ΤΟ ΑΠΟΛΥΤΙΚΙΟ
Ἦχος δ’. Ταχὺ προκατάλαβε.
Χριστῷ στρατευσάμενος, τῷ Βασιλεῖ τοῦ παντός, γενναίως διέκοψας, τὰς παρατάξεις ἐχθρῶν. Ἑρμεία πανένδοξε· σὺ γὰρ ἐγκαρτερήσας, πολυτρόποις αἰκίαις, ἤθλησας ἐν τῷ γήρᾳ, ὡς τοῦ Λόγου ὁπλίτης· ὧ πρέσβευε Ἀθλοφόρε, σώζεσθαι ἅπαντας.
